Ana SayfaTürkiyeOn Gözlü Köprü Diyarbakır

On Gözlü Köprü Diyarbakır

YAZIYI PAYLAŞ
spot_img

On Gözlü Köprü veya Dicle Köprüsü, Dicle Nehri üzerinde bulunan tarihî bir köprüdür ve Diyarbakır’ın Sur ilçesinde yer almaktadır. Köprü, on kemerli olması nedeniyle yerel halk tarafından “On Gözlü Köprü” olarak, eski Silvan yolu güzergâhında olduğu için de bazı kaynaklar tarafından “Silvan Köprüsü” olarak anılmaktadır. Ben halkın görüşüne göre hareket edip yazımda buraya On Gözlü Köprü olarak hitap edeceğim.

On Gözlü Köprü Diyarbakır şehir merkezine 3 kilometre uzaklıkta olup eski Mardin yolundan ayrılan bir tali yolun kavşağında bulunmaktadır. Köprünün yapım tarihi hakkında farklı görüşler bulunmaktadır; ancak güney cephesinde bulunan iki satırlık kitabeye göre, köprü 1065 yılında, Mervaniler zamanında inşa edilmiştir. Fakat araştırmacılar bu kitabenin sadece bir onarım kitabesi olduğu görüşünde hemfikir olup köprünün çok daha eski bir tarihte inşa edildiğini kabul etmektedirler. Köprünün zaman içinde savaşlardan dolayı kısmen veya tamamen yıkıldığı ve defalarca yeniden inşa edildiği de söylentiler arasındadır.

Dicle Köprüsü
Dicle Köprüsü

Diyarbakır gezilecek yerler listesine mutlaka eklemeniz gereken On Gözlü Köprü, çok gözlü ve düz tabliyeli köprüler kategorisine dâhil edilmektedir. Köprünün uzunluğu 172 metredir. Genişliği ilk beş gözde 5-6 metre arasında değişirken, beşinci gözden sonra 9-10 metre arasında artmaktadır. Parapet yüksekliği kenarlarda 85 santimetre iken orta kısımlarda 155 santimetreye kadar yükselmektedir. Harpuştaların yüksekliği 31, genişliği 71 ve alın kısmı 7 santimdir. Köprünün 1, 2, 6, 7, 8, 9 ve 10 numaralı gözlerine ait kemerler birbirine yakın genişlik ve yükseklikte inşa edilmiştir; 3, 4 ve 5 numaralı gözlerin kemerleri ise daha geniş ve yüksektir.

On Gözlü Köprü Nerede?
On Gözlü Köprü Nerede?

Köprünün kuzey cephesi (memba yüzü) boyunca 9 adet piramidal külahlı selyaran bulunmaktadır. 1, 2, 3 ve 4 numaralı selyaranlar diğerlerine göre daha alçaktır. 6, 7, 8, 9 ve 10 numaralı gözlerin tempan duvarları yarı yüksekliğe kadar eski yapım özelliğini korurken, 1, 2, 3, 4 ve 5 numaralı gözlerin tempan duvarları farklı bir taş işçiliği ile yapılmıştır.

On Gözlü Köprü Hikâyesi

On Gözlü Köprü
On Gözlü Köprü

Nesiller boyunca anlatılan efsaneye göre, Allah, Danyal peygamberi Dicle Nehri’nin suyunun çıktığı mağaranın önüne çağırmış ve ona şunları söylemiştir:

“Suyun çıktığı yerden itibaren bir çizgi çizerek yürü; su seni takip edecektir. Ancak fakirlere ve muhtaçlara denk geldiğinde yolunu değiştir ki su onlara zarar vermesin.”

Emir üzerine Hz. Danyal elindeki asa ile suyun akacağı yolu zikzaklar çizerek belirlemiştir. Bu güzergâh halk arasında “Allah’a giden yol” olarak da adlandırılmaktadır. Günümüzde bölge halkının bir kısmı hâlâ suyun çıktığı mağaradaki sudan içerek dilek dilemeye ve adak adamaya devam etmektedirler.

Ayrıca, köprünün doğu yakasında yer alan Kırklar Dağı ile ilgili bir inanış da mevcuttur. Rivayete göre burası ilk insan olarak kabul edilen Hz. Adem’in yeryüzüne indirildiği yerdir. Hz. Adem’in burada kırk su ile yıkandığına inanıldığı için dağa bu isim verilmiştir. Kırklar Dağı’nda Hz. Adem’e ait olduğu inanılan bir ayak izi de bulunmaktadır.

On Gözlü Köprü Nerede?

CEVAP YAZ

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen isminizi buraya girin

Benzer yazılar